آخرين به روز آوري سايت پنجشنبه ۲ شهریورماه ۱۳۹۶

مسجد جامع تاریخی گلپایگان را دیگر اینگونه نخواهید دید . ساخت و سازهای غیر مجاز گنبد زیبای این مسجد را بلعیده است



آخاله در قبال تبلیغات هیچ مسئولیتی ندارد.


هر كه مي گه پنير ، تو سر بيال بمير
يعني بواسطه عدم اطلاع تو حق اظهار نظر نداري




صداي ماندگار - ديه ولايتمون مثل اون قديما نيست - صداي دلنشين استاد محمدعلي سعيدي

بي هُمزبون ، عنوان شعر محلي گلپايگاني ، سروده و با صداي دلچسب استاد محمد علي سعيدي ، شاعر توانمند شهرمان كه در سال 1380 اجرا گرديده است . نكات قابل توجه اين سروده زيبا ، لهجه و گويش واقعي مردم شهر در دهه هاي گذشته ، اشاره به اصطلاحات و ضرب المثلهاي محلي ، يادآوري آنچه در گذشته وجود داشته و ديگر اثري از آن نيست و از همه مهمتر زنده نگه داشتن فرهنگ عامه شهر و اشاره به محصولات معروف هر منطقه و ناحيه است و يك اثر منحصر به فرد را در اين سروده خواهيد شنيد . حتما بشنويد


بخ ، چي ، شي ؟ - اثر ماندگار استاد محمدعلي سعيدي

استاد سعیدی در اواخر دهه 70 شمسی با سرودن چند مجموعه شعر محلی با لهجه گلپایگانی تحولی شگرف در این گویش ایجاد کرد و سایت آخاله با افتخار به کمک استاد توانست تعدادی از آنها را آرشیو نماید تا به مرور در اختیار همشهریان فهیم خود قرار دهد


وردپاتکان ( اولين نرم افزار فرهنگ گلپايگان )

وردپاتکان عنوان يک نام قديمي گلپايگان است که در باره آن يک نرم افزار از فرهنگ و آداب و رسوم گلپايگان در سال ۱۳۸۰ توسط گردانندگان سايت آخاله تهيه شده و در اختيار همشهريان عزيز قرار گرفته است . در اين مقاله سعي ميشود از محتواي اين نرم افزار که در قالب يک( سي دي ) مي باشد مطالبي را به تدريج به اطلاع دوست داران فرهنگ و ادب گلپايگان برسانيم











يونان و روم باستان (قسمت دوم)

تالس این نظر را مطرح کرد که همهٔ این مواد در یک عنصر نخستین، وحدت دارند. او این عنصر نخستین جهان را آب دانست. ارسطو حدس می‌زند که ممکن است مشاهده‌ی این امر که همه‌ی موجودات زنده و آنچه از آن تغذیه می‌کنند مرطوب هستند او را به این نتیجه گیری رهنمون ساخته باشد. علت محتمل دیگر می‌تواند مشاهده‌ی این خاصیت آب باشد که او می توانسته به وضوح و در برابر چشمانش به صورت بخار و یخ و تبدیل مجدد آن ها به آب که حالات سه گانه ماده هستند ببیند

استاد علي‌اكبر جعفري

 

 

به نام خداوند جان و خرد      کزین برتر اندیشه بر نگذرد

 تالس نخستین چهره علم

                                                                                گرد آوری و تنظیم: علی اکبر جعفری

 آنانکه محیط فضل و آداب شدند

در جمع کمال شمع اصحاب شدند

ره زین شب تاریک نبردند برون

گفتند فسانه‌ای و در خواب شدند

                                                          حکیم عمر خیام

***

آن قصركه جمشيد در او جام گرفت

آهو بچه كرد و روبه آرام گرفت

بهرام كه گور مي گرفتی همه عمر

ديدی كه چگونه گور بهرام گرفت؟

                                                                          حکیم عمر خیام

Image result for بهرام گور 

                Image result for دانشمندان یونانی       

 در قسمت پیش با اشاره به این واقعیت که «گذشته چراغ راه آینده است» از موارد زیر صحبت شد:

  • سه دوره پادشاهی، جمهوری و امپراطوری در روم باستان
  • سقوط و فروپاشی امپراتوری روم و دو پاره شدن آن
  • حاکمیت تمدن رومی بر اروپای غربی و ناحیه مدیترانه
  • نقش یونانی‌ها در ساخت شهرهای جدید در سراسر مدیترانه
  • «دولت – شهر»های مستقل در یونان قدیم و دستاوردهای فرهنگی آن در جهان غرب
  • نقش فلاسفه یونان باستان در طرح پرسش‌های پایه‌ای و اشاره آنان به اختیار و آزادی آدمی

 

قبل از شروع بحث به نکات بسیار مهم زیر توجه فرمایید:

بیشتر مدارک و شواهد تاریخی؛ همچنین خاطره‌های فردی، با نوعی (آشفتگی و پریشیدگی) همراه است. پژوهشگر تاریخ اگر به وقایع ‌نگاری صرف بسنده نکند؛ و در پی وقایع ‌نمایی هم باشد، می‌کوشد این پریشیدگی را آراسته و سامان بخشد اما نمی‌تواند تمام و کمال از پس آن برآید. چون سایه‌اش یا بهتر بگوییم گرد و غبارش خود را اینجا و آنجا نشان می‌دهد.

چنین نیست که تاریخ همیشه با سلسله‌ای از علت و معلول؛ همنشین باشد. ممکن‌ها و محتمل‌ها (Contingency) هم وجود دارد. یعنی رویدادهای عَرَضی و غیر منتظره ازاتفاقات پیش برنده جلو می‌‌زند. در این‌صورت یه موجب نظریه بی نظمی (آشوب)  گاه بال‌زدنِ پروانه‌ای در گلپایگان می‌تواند باعث ایجاد تندبادی در خور و بیابانک شود! بنابر این باید سعی کنیم گرفتار مغالطه نشویم.

...

 

مُغالِطِه (fallacy)؛ «استدلال»ی است که دست ‌کم یکی از مقدمات گزاره آن نادرست است؛ یا مقدمات گزاره، متضمن نتیجهٔ گزاره نیست.

 

شبیه‌سازی تاریخی

شبیه سازی تاریخی؛ مغالطه‌ای است که میان «اکنون» و «گذشته»، رابطه این همانی، برقرار می‌کند. به عبارت دیگر، چنین می‌اندیشیم که آنچه اکنون می‌بینیم، درست همان چیزی است که در گذشته اتفاق افتاده‌است. این در حالی است که هر پدیده و واقعه‌ای، فقط یک بار اتفاق می‌افتد و «از هر رودخانه فقط یک بار می‌توان عبور کرد. بار دوم نه رودخانه آن رودخانه است و نه آدم آن آدم»

 

آناکرونیسم(زمان‌پریشی) 

آناکرونیسم Anachronism(زمان‌پریشی)، مغالطه‌ای است که در آن، شخص، ارزش های زمان خود را به تاریخ تسری می‌دهد و رفتارها، گفتارها و وقایع را با ارزش‌های زمان حاضر تحلیل می‌کند. 

آناکرونیسم؛ مغالطه‌ای گاه‌نگارانه است و طی آن، رویداد، گفتار یا هر چیز دیگری مطابق با ارزش‌های زمان فعلی ارزیابی می‌گردد. به دیگرسخن فرد رویدادها یا شخصیت‌های تاریخی را با نگاه ارزشی امروزی تحلیل کرده، قضاوت می‌کند. در این حالت ارزش‌های زمان خود را به تاریخ تسری می‌دهد و رفتارها، گفتارها و وقایع را با norm و هَنجار و الگوی رفتاری زمان خود می‌سنجد. نباید به یک مفهوم در خارج از زمان و مکان خودش بنگریم و هنگام بررسی تاریخ گذشته و متون کهن این چنین  تاریخ‌نگاری کنیم و دچار نازمانی بشویم. نباید مسائل امروز را به اعصار گذشته ببریم.

 

رفتار گذشتگان را باید همان قدر معقول ببینیم که آنها می‌دیدند. تنها در اینصورت ما گذشته را فهم کرده‌ایم. نباید عقلانیت روزگار خودمان را به آن زمان صادر کنیم و آنها را به تیغ عقلانیت معاصر گردن بزنیم. بعلاوه؛ از اولین دروس تاریخ علم این است که عقلانیت تنها متعلق به دوران ما نیست و گذشتگان بی‌فکر و بی‌منطق نبودند و ما هم از آنان بی نیاز نیستیم.

 

اگر «کپلر» و قوانین سه‌گانه‌اش نبود، «نیونون» نمی‌توانست قوانین جاذبه را کشف کند. نیوتون گفته بود: «اگر من جاهای دور دست را می‌بینم به خاطر این است که روی شانه های غول ایستاده ام.»(یعنی به دستاوردهای گذشتگان تکیه دارم.)

 

اگر بعضی چیزها را که گذشتگان گفته یا انجام داده‌اند، نمی‌فهیم، تعجبی ندارد. چرا؟ چون روانشناسی و ارزش‌های بشر مدرن عوض شده‌است. برای مثال ما برخی از نظریات فلسفی تالس را نمیفهمیم یا بیان برخی قضیه های ریاضی که توسط وی اثبات شده برایمان بسیار بدیهی و پیش پا افتاده است. دلیلش این است که در ذهن وی زندگی نمی کنیم و مسایلی که با آن درگیر بود برایمان اهمیتی ندارد یا آنقدر بدیهی است که گفتن آنها دا لازم نمیدانیم.

 

در دوره ما برای یک دانشجوی ریاضی فیزیک که آنالیز و مشتق می‌داند، برخی استدلال‌های نیوتون و امثال وی بدیهی و ساده‌است. خیلی ساده. چرا؟ چون ما فاصله گرفتیم از دنیایی که آنها در آن می‌زیستند. خیلی چیز ها آنچنان که برای آنها عینی و حسی بوده، برای ما نیست.

خب اگر تجربه‌های علمی اینطور است (که هست)، وای به تجربه‌های تاریخی.

 

رفتن در اذهان گذشتگان و ساختن فضای فکری فرهنگی مفهومی آن دوران کار خیلی دشواری است. با ذهنیت و تجربیات امروز خطاست وقایع دیروز و پریروز و پس پریروز را بررسی کنیم و بسنجیم... 

با ذهن انباشته از قرن بیستم و بیست و یکم، بعضی حرف‌های ارسطو البته عجیب می‌نماید ولی اگر فرهنگ و مفاهیم آن زمان را فهم کنم درمی‌یابیم چرا ارسطو مثلاً از حرکت یا سکون آن دریافت را داشته‌است.

 

تالس میلتوسی در حدود سال ۶۲۴ پیش از میلاد در شهر میلیتوس در ایونیه (غرب ترکیه امروزی) که با شکوه ترین و قدرتمند ترین شهر یونانی در سواحل آسیای صغیر بود به دنیا آمد. از تالس به عنوان آغازگر فلسفه و نخستین چهره علم یاد می شود. یونانیان او رادر زمره حکمای سبعه (خردمندان هفتگانه) نام برده اند این عنوان را یونانیان باستان به تعدادی از شخصیب های مهم فلسفی ، سیاسی ،اجتماعی و ادبی خود در دوره پیش از سقراط اطلاق می کردند.

 نظریات فلسفی تالس

تالس این نظر را مطرح کرد که همهٔ این مواد در یک عنصر نخستین، وحدت دارند. او این عنصر نخستین جهان را آب دانست. ارسطو حدس می‌زند که ممکن است مشاهده‌ی این امر که همه‌ی موجودات زنده و آنچه از آن تغذیه می‌کنند مرطوب هستند او را به این نتیجه گیری رهنمون ساخته باشد. علت محتمل دیگر می‌تواند مشاهده‌ی این خاصیت آب باشد که او می توانسته به وضوح و در برابر چشمانش به صورت بخار و یخ و تبدیل مجدد آن ها به آب که حالات سه گانه ماده هستند ببیند. نظر تالس مبنی بر اینکه خاستگاه همه چیز آب است، بیش از حدس و گمان نبود، و نه او و نه بسیاری که پس از او آمدند، راهی برای آزمودن نظریاتشان نداشتند؛ با این وجود وی از نخستین کسانی است که کوشیدند تا به جای تفسیر اسطوره شناختی، جهان را به روشی عقلانی توصیف کنند. هم‌ چنین او از نخستین کسانی است که مفهوم «وحدت در اختلاف» را درک کرده است.

 

وحدت در کثرت، و کثرت در وحدت

« وحدت در کثرت، و کثرت در وحدت» با مسامحه «وحدت وجود»(وحدت شهود)، یا بهتر بگوییم وحدت مشهود و موجود، از مسایل مهم فلسفی و دارای سابقه طولانی در تاریخ علم است و تالس، پارمنیدس، فیثاغورث، آدي شانكارا (فیلسوف هندی)، دانته و... شیخ شهاب الدین سهروردی، ملاصدرا و ابن عربی هم به آن پرداخته‌اند.

ملاصدرا از آن با تعبیر «وحدت وجود و موجود در عین کثرت وجود و موجود» و اینکه کثرت‌ها نمود است، نه بود، یاد می‌کند.

گفته می‌شود تالس اشاراتی به وحدت در کثرت و کثرت در وحدت داشته است.

 Image result for  گل بنفشه

برای فهم بهتر این موضوع، چمن گلی را پیش چشم خود مجسم کنیم. در نگاه نخست ما آن را یکپارچه و واحد می‌بینیم. یک چمن گل. در نگاه دوم آن چمن از صدها شاخه گل (کثیری از گل) تشکیل شده‌است (وحدت چمن خود را در کثیری از شاخه‌های گل نمایان می‌سازد).

حالا به یکی از این شاخه‌های گل دقیق نگاه کنیم.

 

می بینیم انبوهی (کثیری) از گلهای مجزا از هم، همان یک شاخه گل را آرایش داده‌اند. چنانچه روی یکی از همین گلها تمرکز کنیم باز آن را در کثیری از گلبرگ‌ها می‌بینیم. و اگر سیر خود را ادامه دهیم در هرگلبرگ کثیری رنگدانه می‌بینیم و هر رنگدانه را متشکل از هزاران هزار ملکول و به هر ملکولی هزاران هزار اتم و هر اتمی مملو از دهها پارتیکول (ذره اتمی).

در یک کلام هر آنچه ما واحد و وحید می‌بینیم آینه‌ای است است از هزاران هزار نمود دیگر که هر نمودی، خود «بود» و بودهای دیگر است.

مثال دیگر:

 

گالاکسی (کهکشان) راه شیری که ظاهراً وحید و واحد می‌نماید مجموع کثیری است از ستاره‌ها، بقایای ستاره نماها (شبه ستاره‌ها)، ماده تاریک، گازها و گرد و غبارهای میان ستاره‌ای که با نیروهای گرانشی به گردِ هم آمده‌اند. کوچک‌ترین کهکشان‌ها دارای پهنایی برابر با چند صد سال نوری، شامل نزدیک به ده میلیون ستاره هستند که هرکدام گرچه بودی واحدند اما با هزاران هزار نمود جلوه می‌کنند.

مهم‌ترین موضوعاتی که تالس را از نظر فلسفی در تاریخ اندیشه ممتاز می‌کنند، کوشش وی برای شناختن جهان از راه مشاهده و تفکر و واقع بینی، دور انداختن آسان ها  و تفسیرهای اساطیری، و تلاش جهت فهم جهان بی‌توسل به خدایان و افسانه‌ها و نیروهای نامحدود آنان است. ارسطو درباره‌ی او گفته است: «تالس کسی است که در سرآغاز فلسفه است.»

ریاضیات و اخترشناسی

معروف است که تالس وقوع خورشید گرفتگی سال ۵۸۵ (پیش از میلاد) را پیش بینی کرد. از دیگر فعالیت‌های نجومی‌ای که به تالس نسبت داده شده تهیه‌‌ی یک تقویم نجومی و معمول ساختن تجربه‌‌ی فینیقی‌ها در تعیین خط سیر کشتی‌ها به وسیله‌ی دب اصغر است. می گویند زمانی که تالس به آسمان خیره شده بود در چاله ای افتاد  پیر زنی که شاهد ماجرا بود به طنز گفت: تو که زیر پای خود نمی بینی در آسمان دنبال چه میگردی؟

 

تالس توانسته بود به کمک قضیه های ریاضی، فاصلهٔ کشتیها را از دریا تا ساحل تعیین کند. همچنین تالس ارتفاع اهرام مصر را به وسیله سایهٔ آنها از راه مشاهدهٔ زمانی که سایه ما مساوی بلندی قامت ماست اندازه‌گیری کرد. مبنای این انداره گیری تشابه دو مثلث قایم الزاویه ی متساوی السافین است.

 

Image result for محاسبه سایه اهرام مصر

 

 

قضیه های تالس

عقیده بر آن است که تالس پس از مسافرت به مصر ، هندسه را برای یونانیان به ارمغان آورد. قضایای زیر را به او نسبت داده اند:

  • قطر دایره آن را نصف می کند
  • زوایای قاعده مثلث متساوی الساقین مساویند
  • اگر دو خط مستقیم یکدیگر را قطع کنند، زوایای متقابل مساوی اند
  • اگر قاعده و زوایای آن داده شود می توان مثلث رسم کرد
  • زاویه ای که در نیم دایره محاط شود، قائمه است. مشهور است هنگام کشف این قضیه تالس جهت شکرگزاری، گاوی را قربانی کرد

مشهورترین قضیه تالس که در هندسه دبیرستان مطرح میشود عبارت است از:

 Image result for تالس

 

مرگ تالس

تالس در هنگام دیدن یک مسابقه ورزشی از دنیا رفت. وقتی که تماشاچیان در حال ترک کردن ورزشگاه بودند، تصور کردند که تالس در حال تماشای بازی خوابش برده در حالی که او درواقع، مرده بود. مرگ تالس در پنجاه و هشتمین دوره بازی های المپیک و در سن ۷۸ سالگی اتفاق افتاد (۵۴۸ –۵۴۵ ق.م ). 

 

Image result for آرم قدیمی المپیک 

 

علی اکبر جعفری

شهریور ماه ۱۳۹۵

اين مطلب تاکنون 1387 بار مشاهده شده است.
مطالب مرتبط با استاد علي‌اكبر جعفري

پاسخ به معماهاي هندسي(۱)
پروفسور مریم میرزاخانی، ذهن زیبا، اندیشه پویا، فروتن و شکیبا
در آیینه تاریخ (قسمت نهم) - عصر روشنگری، ادامه دوران رنسانس در شرایطی تازه
در آیینه تاریخ (قسمت هشتم) رنسانس کشف دوباره انسان و جهان
در آیینه تاریخ (قسمت هفتم)-سده‌های میانه ، انجماد فکری و حاکمیت تمام عیار کلیسا
برف نو برف نو سلام سلام
صبح صادق ندمَد تا شب یَلدا نرود
در آیینه تاریخ (قسمت ششم) -اساطیر یونان و آثار حماسی هومر
در آیینه تاریخ (قسمت پنجم) - ارسطو بنیانگذار منطق
در آیینه تاریخ (قسمت چهارم) افلاطون معمار اصلی فلسفه سیاسی
در آیینه تاریخ (قسمت سوم) سقراط
يونان و روم باستان (قسمت دوم)
یونان و روم باستان ( بخش اول )
قلم، نگارنده اندیشه بر کاغذ
دانش برترین شرف آدمی است
خانه تکانی
فرزند زمان خویشتن باش
پشت صحنه حضور استاد علی اکبر جعفری در برنامه زنده سیمای خانواده
سیمای فرزانگان (7) - مروری بر زندگانی استاد بزرگوار، معلّم و خیّر والامقام محمد مهدي صحت
فرهنگ ، نظم ، قانون - بخش دوم
فرهنگ ، نظم ، قانون - بخش اول
سیمای فرزانگان(6) - شادروان استاد سید حسن نوربخش(دبیر)
نيلوفري در سايه سار بيد
مصاحبه دانش آموزان با استاد علي اکبر جعفري
نشاني نوروز
يك كهكشان ستاره (بخش اول) حکيم ابوالقاسم فردوسي )
سيماي فرزانگان 2 - شادروان استاد علي وكيلي
يلدا شب گرم مهربانان جاودان باد
سيماي فرزانگان گلپايگان - دكتر علي عميدي
لبخند
تکنولوژی واحساس
داستان يک زندگي
رفتارهاي مخرب مغز
قورباغه ها
یاد باد آن روزگاران ياد باد
تاشقایق هست زندگی باید کرد
انسان‌ها...
يلدا شب گرم مهربانان جاودان باد
شب چله (یلدا) شب زايش خورشيد و آغاز سال نو ميترايی
پلي بين كوير و دشت
پرستوها به لانه بر مي‌گردند
سخنان پیام آور کربلا حضرت زینب(س) در مجلس یزید
رنگين کمان آرزوها
زندگی درعصر رايانه
سيماي فرزانگان (۵) - مرحوم استاد منوچهر خالصي
سيماي فرزانگان (۴) - مهندس عليقلي بياني ، فرزانه‌اي از جنس آب
سيماي فرزانگان(۳) - دکتر فضل الله اکبری
عشق و دوستي
وصيت داريوش به خشايارشا
زيبايي‌هاي رياضي: فراكتال‌ها
سياه چاله هاي رياضي
زيبايي‌هاي رياضي - كاشي‌هاي خود پوشاننده
سرگذشت عدد "پي"
استاد پرويز شهرياري انديشمند و رياضيداني عاشق بود
معلم و شاگرد
سيماي فرزانگان 2 - شادروان استاد علي وكيلي
سيماي فرزانگان ۱ - دكتر علي عميدي
رمز و راز جاودانگي
انسان محور توسعه است
ماه و پلنگ
معلم قافله‌سالار عشق است (3)
معلم قافله‌سالار عشق است (2)
معلم قافله سالار عشق (1)
بر فراز كهكشان‌ها
لهجه‌ي گلپايگاني شكر است
آواي چلچله‌ها
گلبانگ توحيد در طلوع شقايق
از سكون مرداب تا خروش دريا
بين مرگ و زندگي
چارلي چاپلين به راستي يک معلم بزرگ است



نام و نام خانوادگي:
پست الکترونيک:
سايت يا وبلاگ:
متن پيام:
تصوير امنيتي:



آخاله در قبال تبلیغات هیچ مسئولیتی ندارد.


آب و هوا

پیام های کلی سایت

تماس با ما


كليه حقوق براي پديد آورندگان 
.:: آخاله ::. محفوظ است. | طرح و اجرا : توحيد نيكنامي   | به روز رسانی محتوایی : محمود نيكنامي  
 | .Copyright © 2003-2012 Akhale.ir. All Rights Reserved
|
 | Powered By Tohid Niknami | E-Mail :
Akhale . com @ gmail . com |