آخرين به روز آوري سايت پنجشنبه ۲ بهمن ماه ۱۳۹۹

زمستان سد گلپایگان



آخاله در قبال تبلیغات هیچ مسئولیتی ندارد...



آنومی در کرونا


آشنایی با آثار تاریخی گلپايگان در دوره سلجوقی

بی شک دوران اتابکان سلجوقی را می توان، عصر شکوفایی سرزمین پهناور جرباذقان (گلپایگان) نامید. وجود عالمان و شاعرانی همچون نجیب الدین جرباذقانی (صاحب دیوان اشعاری مشتمل بر ۲۰۰۰ بیت) ابن ماکولا عِجلی جرباذقانی و ابوشرف ناصح ابن ظفر جرباذقانی (مترجم تاریخ یمینی) و همچنین احداث بناهای باشکوهی ...


صداي ماندگار - ديه ولايتمون مثل اون قديما نيست - صداي دلنشين استاد محمدعلي سعيدي

بي هُمزبون ، عنوان شعر محلي گلپايگاني ، سروده و با صداي دلچسب استاد محمد علي سعيدي ، شاعر توانمند شهرمان كه در سال 1380 اجرا گرديده است . نكات قابل توجه اين سروده زيبا ، لهجه و گويش واقعي مردم شهر در دهه هاي گذشته ، اشاره به اصطلاحات و ضرب المثلهاي محلي ، يادآوري آنچه در گذشته وجود داشته و ديگر اثري از آن نيست و از همه مهمتر زنده نگه داشتن فرهنگ عامه شهر و اشاره به محصولات معروف هر منطقه و ناحيه است و يك اثر منحصر به فرد را در اين سروده خواهيد شنيد . حتما بشنويد


بازبینی مجدد میراث فرهنگی گلپایگان - محمود نیکنامی

میراث فرهنگی گلپایگان دیر زمانی است که از بین رفته و دیگر امکان بازگشتی برای آن نیست . عوامل زیادی در این نابودی دخالت داشته است ، مهمترین عامل ادعای مالکیت حقوقی افراد حقیقی بر تمام یا قسمتی از این آثار بوده که ظاهرا دلیلی موجه بر تخریب و تغییر کاربری آن بوده است ...ادامه











در آیینه تاریخ (قسمت هفتم)-سده‌های میانه ، انجماد فکری و حاکمیت تمام عیار کلیسا

ایران در سده‌های میانه اگرچه این بحث اساساً به تاریخ قرون وسطی در اروپا می‌پردازد. اما نگاهی گذرا به آنچه میهن ما در این هزار سال (از قرن پنجم تا پانزدهم میلادی) از سرگذراند، ضروری است. ... آغاز سده‌های میانه در ایران (البته با مسامحه) به پیش از دوران خسرو انوشیروان و به روزگار ساسانیان برمی‌گردد.(...) بعدها در زمان یزدگرد سوم، با هجوم اعراب به ایران زمین و فتح تیسفون (مدائن) روبرو می‌شویم و خلافت عربی – اسلامی همچون نظام سیاسی و حکومتی بر ایران حاکم می‌شود و خلفای اموی با موالی‌ و بنده‌ خواندن‌ غیر اعراب‌ و بویژه‌ ایرانیان‌ همه را مورد اهانت‌ و تحقیر خود قرار می‌دهند و بویژه در دوره‌ حکومت‌ عبدالملک‌ بن‌ مروان‌ و قدرت‌گرفتن حجاج‌ بن‌ یوسف‌ در سرزمین‌های‌ غربی‌ و مرکزی‌ ایران‌، قیام‌های‌ آزادی‌خواهانه‌‌ را با قساوت تمام سرکوب‌ می‌کنند.

استاد علي‌اكبر جعفري

 

                

                                 در آیینه تاریخ (قسمت هفتم)


                                                     سده‌های میانه
                                    
                           انجماد فکری و حاکمیت تمام عیار کلیسا

بنام خداوند جان و خرد - کزین برتر اندیشه بر نگذرد
 
________________________________________

در قسمت‌های گذشته بعد از اشاره به یونان و روم و دوران کلاسیک باستان، موارد زیر اشاره شد:
• «تالس» نخستین چهره علم
• سقراط و جریان محاکمه و مرگ وی
• افلاطون و نظریه مُثُل و تمثیل غار
• اَرَسطو واضع منطق که بر حیرت به‌عنوان زیربنای فلسفه تأکید داشت
• اسطوره‌گرایی و رواج افسانه‌های تاریخی در یونان باستان
• سرگذشت زئوس، پرومته، سیزیف، و انه‌اید و...
• هومر، خالق ایلیاد و اودیسه
• داستان اسب تراوا، و –
• «قاعده طلایی» که مکاتب فلسفی و همه ادیان روی آن انگشت گذاشته‌اند.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
با شمع درآ که خانه روشن بینی
داستان پرومته، مظهر عصیان و اعتراض علیه قدرت که آتش را از آسمان به زمین آورد، ما را با این پرسش مهیب روبرو می‌کند که آیا ربودن آتش از بارگاه خدایان و برهم زدن نظم جهان، به عواقبش می‌ارزید؟ بخصوص که زئوس‌ها همچنان در قدرت‌اند و پرومته‌ها در رنج و ابتلاء خون دل می‌خورند و جان می‌بازند. آیا براستی نور جای تاریکی را گرفت؟ یا ربودن آتش مقدمه و شروعی برای سوءاستفاده از قدرت بود؟

                              Image result for پرومته


اکنون دوران کلاسیک باستان یا بهتر بگویم اروپای دوران قدیم را رها می‌کنیم تا نگاهی گذرا به سده‌های میانه(قرون وسطی) Middle Ages داشته باشیم. دوره‌ای که برای تقسیم‌بندی تاریخ و تاریخ فلسفه استفاده می‌شود.

 

معمولاً قرون وسطی(وسطا) را از پایان امپراتوری روم غربی در قرن پنجم میلادی تا سقوط قسطنطنیه و پایان امپراتوری روم شرقی(یا بیزانس) در ۱۴۵۳ میلادی در نظر می‌گیرند.
...
در آغاز به یک نکته مهم، که حُکم چراغ راهنما دارد اشاره ‌کنم:
واقعیت‌های تاریخی را با توهمات خودمان و آنچه را دوست داریم باشد، اشتباه نگیریم. گاه به قول سعدی ما می‌خواهیم نقش خودمان(توهمات و علایق خودمان) را واقعیت جا بزنیم و این درست نیست.
نقش خودِ توست هر چه در من بینی
با شمع درآ که خانه روشن بینی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ایران در سده‌های میانه
اگرچه این بحث اساساً به تاریخ قرون وسطی در اروپا می‌پردازد. اما نگاهی گذرا به آنچه میهن ما در این هزار سال (از قرن پنجم تا پانزدهم میلادی) از سرگذراند، ضروری است.
...
آغاز سده‌های میانه در ایران (البته با مسامحه) به پیش از دوران خسرو انوشیروان و به روزگار ساسانیان برمی‌گردد.(...)
بعدها در زمان یزدگرد سوم، با هجوم اعراب به ایران زمین و فتح تیسفون (مدائن) روبرو می‌شویم و خلافت عربی – اسلامی همچون نظام سیاسی و حکومتی بر ایران حاکم می‌شود و خلفای اموی با موالی‌ و بنده‌ خواندن‌ غیر اعراب‌ و بویژه‌ ایرانیان‌ همه را مورد اهانت‌ و تحقیر خود قرار می‌دهند و بویژه در دوره‌ حکومت‌ عبدالملک‌ بن‌ مروان‌ و قدرت‌گرفتن حجاج‌ بن‌ یوسف‌ در سرزمین‌های‌ غربی‌ و مرکزی‌ ایران‌، قیام‌های‌ آزادی‌خواهانه‌‌ را با قساوت تمام سرکوب‌ می‌کنند.
نوبت به خلافت بنی عباس می‌رسد و آنان ابومسلم خراسانی را که در به قدرت رساندن‌شان نقش مهمی داشت، به قتل می‌رسانند. در زمان هارون الرشید، یحیی برمکی را هم که آنهمه به دستگاه خلافت مدد رسانده بود کشتند.(...)
در جنگ قدرت بین امین و مامون، مامون با یاری ایرانیان به قدرت رسید و پایتخت بنی عباس را برای مدتی از بغداد به شهر مرو در خراسان انتقال داد.(...)
با پیدایش حکومت‌های محلی که مختار و مستقل عمل می‌کردند قدرت خاندان بنی عباس رو به انحطاط نهاد. ایرانیان بویژه یعقوب لیث، بنی عباس را «خلفای جور» نامیده و تحمل نمی‌کردند. زمامداری ۵۰۸ ساله خلفای عباسی سرانجام با غارت و تسخیر بغداد توسط مغولان به پایان رسید.
...
در ایران اولین نشانه‌های جدائی راه‌ها از خلافت عباسی، به غیر از دولت‌ها و پادشاهان کوچک و محلی-منطقه ای، شکل‌گیری دولت صفاریان، سامانیان، غزنویان و سلجوقیان بود.
بعدها، با ندانم‌کاری سلطان محمد خوارزمشاه که پس از فتوحات آسیای مرکزی به فکر تسخیر ترکستان و چین افتاده بود، و با قتل فرستادگان چنگیز، راه و بهانه هجوم مغولان به سوی ایران هموار شد و چنگیز با تمام قوا حمله هولناک خود را آغاز کرد و ایران به دست امثال هلاکوخان رو به ویرانی و تباهی گذاشت. اشغالگران میخ خود را کوبیدند و جانشینان چنگیز سلسله‌ای در ایران تشکیل دادند که به ایلخانان مغول معروف شد.

                                          Image result for سیف‌الدین فرغانی

شاعر ایرانی، سیف‌الدین فرغانی که خود در دوره ایلخانان می‌زیست خطاب به سپاهیان مغول قصیده‌ای سروده که بخشی از ان این است:
هم مرگ بر جهانِ شما نیز بگذرَد
هم رونق زمان شما نیز بگذرَد
وین بوم محنت از پی آن تا کند خراب
بر دولتِ آشیانِ شما نیز بگذرَد
بادِ خزانِ نکبتِ ایاّم ناگهان
بر باغ و بوستانِ شما نیز بگذرَد
آبِ اجل که هست گلوگیر خاص و عام
بر حَلق و بَر دهانِ شما نیز بگذرَد
ای تیغ‌تان چو نیزه برای ستم دراز
این تیزی سنانِ شما نیز بگذرَد
در مملکت چو غُرّش شیران گذشت و رفت
این عُوعِوی سگانِ شما نیز بگذرَد
آن کس که اسب داشت غُبارش فرو نشست
گَردِ سُمِ خَرانِ شما نیز بگذرَد
بادی که در زمانه بسی شمع‌ها بکشت
هم بر چراغدان شما نیز بگذرَد
زین کاروانسرای، بسی کاروان گذشت
ناچار کاروانِ شما نیز بگذرَد (...)
 

                                   Image result for مذهب رسمی تبریز

به دنبال قدرت‌گیری و سپس زوال خوارزمشاهیان و اتابکان ترک تبار آذربایجان و سپس دو حکومت منطقه‌ای قراقویونلو و آق قویونلو، سلسله صفوی در ایران مستقر شد و  شاه اسماعیل در تقابل با امپراتوری عثمانی، در اولین اقدام خود، در شهر تبریز مذهب تشیع را به عنوان مذهب رسمی دولت و مملکت صفوی اعلام نمود. در آن هنگام اکثریت مردم تبریز سنی مذهب بودند و همین موضوع را امرای قزلباش به شاه اسماعیل یادآور شدند، اما وی در پاسخ عنوان کرد که «چنانچه مردم بخواهند در مقابل او کوچک‌ترین اعتراضی کنند، پاسخ‌شان شمشیر خواهد بود.»...
...
در اینجا فقط به سرفصل‌ها اشاره شد، فقط برای اینکه بینیم میهن ما در سده‌های میانه (از ساسانیان تا صفویان) چه مراحلی را از سر گذراند. فراموش نکنیم که موضوع بحث ما قرون وسطی در اروپا است.
 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
نگاهی کوتاه و گذرا به قرون وسطی
در تقسیم‌بندی تاریخ اروپا، به چهار دوره مشخص اشاره می‌شود:
• دوران کلاسیک باستان (که در بخش‌های پیش به آن اشاره شد)
• قرون وسطی(سده‌های میانه)
• عصر نوزائی(رنسانس) و،
• دوران جدید یا مدرن که از ۱۶۰۰ میلادی شروع می‌شود.

فاصله میان دوران باستان و رنسانس را، که سال‌های ۵۰۰ تا حدود ۱۵۰۰ میلادی را دربرمی‌گیرد، قرون وسطی (سده‌های میانه) نام نهاده‌اند که از پایان امپراتوری روم آغاز می‌شود و تا فتح قسطنطنیه(استانبول بعدی) ادامه دارد.
روم اشاره به سرزمین‌هایی در اروپا و آسیای صغیر دارد که مدتی در دست امپراتوری روم بود. آسیای صغیر هم به شبه‌جزیره‌ای گفته می‌شد که امروزه به آن آناتولی می‌گوییم.
...
در سالِ ۳۹۵ میلادی، امپراتوری روم عملاً به دو قسمت، تقسیم شد. امپراتوری روم غربی و امپراتوری روم شرقی.
امپراتوری روم شرقی، که بعدها نام بیزانس به خود گرفت بیش از هزار سال تا ۱۴۵۳ میلادی(فتح قسطنطنیه)، به دست سلطان محمد فاتح Fatih Sultan Mehmet دوام آورد، ولی امپراتوری روم غربی خیلی پیش‌تر با حملات قبایل وحشی از هم پاشید. (حدود ۴۸۰ میلادی)
با فروپاشی اروپای تحت سیطره رومیان، کلیسا خلاء آن را پر کرد و با قدرت تمام یکه‌تازی نمود که تا پیدایش رنسانس ادامه داشت.
از نظر جغرافیایی دوران قرون وسطی بخش وسیعی از اروپای مرکزی و شمالی را در برمی‌گرفت. از ایتالیا و اسپانیا و فرانسه و انگلیس، تا آلمان و هلند و ایرلند و حتی سوئد.
...
بررسی دوران هزارساله قرون وسطی که در تمام